Let op voor coumarine in kaneel

13 november 2010 | Coumarine in kaneel blijkt niet helemaal ongevaarlijk te zijn. Met de feestdagen voor de deur lijkt een kritische ‘noot’ over coumarine een belangrijk aandachtspunt.

Kaneel bevat van nature de stof coumarine. Deze stof zorgt voor de typische geur en smaak. Met de feestdagen voor de deur liggen de winkels weer vol met heerlijkheden, zoals glühwijn, kerstthee, speculaasbrokken, taai-taai , kruid- en pepernoten. In al deze producten zit als smaakmaker het specerij kaneel. Andere kaneelbevattende producten zijn bijvoorbeeld ontbijtkoek, kruidcake, kaneelthee, appeltaart en bepaalde voedingssupplementen. Mogelijk negatief effect op uw gezondheid. Coumarine komt dus van nature voor in kaneelhoudende producten. Het wordt echter ook kunstmatig gemaakt voor gebruik als geurstof in cosmetica (parfum, zeep, deodorant) en in tabak, zoals pijptabak en Indonesische kretek-sigaretten. Bovendien worden afgeleide stoffen van coumarine gebruikt in anti-stollingsmedicijnen en in hele hoge doseringen als rattengif. Gemiddeld genomen krijgen Nederlanders 4 milligram coumarine per dag binnen: 2 milligram via voedsel en 2 milligram via cosmetica. Speculaas of speculoos Twee milligram coumarine zit bijvoorbeeld in 4 speculaasjes, 1 stroopwafel, 25 gram pepernoten, 3 plakjes ontbijtkoek of in een kwart stuk appeltaart. Het lijkt erop dat deze gemiddelde hoeveelheden geen kwaad kunnen voor uw gezondheid, ook niet wanneer u er af en toe ineens veel meer van eet.

Het is alleen niet duidelijk of en bij welke hoeveelheden coumarine de gezondheid schaadt. Bij ratten en muizen blijkt coumarine als zuivere stof tumoren (kankergezwellen) te veroorzaken in lever, nieren en longen. Deze dieren zetten coumarine om in een giftige stof. Coumarine ontgifting Bij mensen wordt coumarine normaal gesproken slechts voor een heel klein deel in deze giftige stof omgezet. Waarschijnlijk kan het lichaam deze hoeveelheid zelf verwijderen. Mensen waarbij de ontgifting minder goed of snel verloopt, zijn gevoeliger voor de effecten van coumarine. Erfelijke aanleg speelt daarbij waarschijnlijk een rol. Er zijn onvoldoende onderzoeksgegevens om aan te kunnen geven hoe groot de risico’s voor mensen precies zijn. Onduidelijk is ook of coumarine in kaneel hetzelfde negatieve effect heeft als coumarine als zuivere stof.  Coumarine tijdens de zwangerschap Geneesmiddelen met afgeleide stoffen van coumarine (anti-stollingsmedicijnen) kunnen schadelijk zijn voor ongeboren baby’s. Coumarine in kaneel heeft deze werking in veel mindere mate. Normaal kaneelgebruik tot gemiddeld twee millligram coumarine per dag, heeft dan ook geen nadelige effecten.

Op basis van onderzoek uit proefdieren is voor coumarine een TDI (tolerable daily intake) vastgesteld van 0,1 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dat betekent dat een persoon van 60 kg niet meer dan 6 milligram coumarine per dag binnen zou moeten krijgen. Voor een kind van bijvoorbeeld 20 kg zou dat niet meer dan 2 milligram per dag moeten zijn. De geschatte gemiddelde consumptie van coumarine uit eten ligt in Nederland op twee milligram. Coumarinegehaltes Naar schatting krijgen Nederlanders 4 milligram coumarine per dag binnen: de helft via cosmetische producten, de andere helft via voedsel. Deze gegevens zijn afkomstig uit de consumptiegegevens voor koek en gebak van de ‘Voedselconsumptiepeiling’ en uit cijfers van de cosmetische industrie.
Kaneelstokjes en het gemalen poeder ervan bevatten tussen de 1,5-2 mg coumarine per gram. Deodorantgebruik levert per keer naar schatting 0,5 mg en bodylotion 1 milligram coumarine op.
Coumarine moet sinds 2003 als ingrediënt op cosmetica worden vermeld boven een bepaalde grens: bij producten die worden weggespoeld (shampoo, zeep) boven de 0,01% en wanneer ze niet worden weggespoeld (deodorant, bodylotion) boven de 0,001%. Onder deze waardes hoeft coumarine niet te worden vermeld op de verpakking. NDN commentaar Kaneel is een heerlijke smaakmaker en heeft daarnaast gunstige medicinale eigenschappen. Zo wordt kaneel in de kruidengeneeskunde ingezet om o.a. ontstekingen te remmen, de bloedcirculatie te verbeteren, het lichaam te verwarmen, de bloedsuikerspiegel te verlagen, diarree te stoppen en schimmels te doden.

Zolang het nog onvoldoende duidelijk is of en bij welke hoeveelheden coumarine uit kaneel schadelijk kan zijn, raden wij u aan om zorgvuldig om te gaan met kaneelhoudende producten. Bij gebruik van een gevarieerde, gezonde natuurlijke voeding is er geen risico voor de gezondheid. Hoe krijgt u niet te veel coumarine binnen? Hieronder vindt u enkele adviezen:

  1. Eet kaneelhoudende producten, zoals speculaas, pepernoten, ontbijtkoek en stroopwafels bij voorkeur niet dagelijks en als u het eet maximaal 1 portie. Dan krijgt u niet te veel coumarine én minder suiker en ongezonde vetten binnen.
  2. Bent u een liefhebber van kaneelpoeder (bijvoorbeeld door yoghurt, appelmoes e.d.) of gebruikt u het medicinaal: neem dan bij voorkeur biologische Ceylonese (Cinnamom verum) of Indonesische (Cinnamom vera) kaneel.
    Bij de teelt van biologisch kaneel worden geen bestrijdingsmiddelen gebruikt. Daarnaast hebben Ceylonese en Indonesische kaneelsoorten een veel lager coumarine-gehalte dan de Chinese kaneel  (Cinnamom cassia). Eén gram (1 theelepel) van deze twee kaneelsoorten levert ongeveer 1,5-2 mg coumarine en is veilig.
  3. Gebruikt u dagelijks voedingssupplementen met kaneel? Let dan op de dosering. Neem bij voorkeur kaneelextracten die gestandaardiseerd zijn op lage gehaltes coumarine.
    Vraag eventueel uw behandelaar of orthomoleculaire natuurdiëtist om advies. Gebruik daarnaast zo veel mogelijk natuurlijke cosmetica, omdat hierin geen coumarine als synthetische geurstof wordt gebruikt.
  4. Wees extra alert op bovenstaande punten als u of uw gezinsleden behoren tot de kwetsbare groep. Dit zijn kleine kinderen, ouderen, mensen met een lever- of nieraandoening en mensen die medicijnen gebruiken die invloed hebben op de leverontgifting (zie de bijsluiter).
    Kinderen overschrijden door hun lagere gewicht gemakkelijker de aanvaarbare dosis coumarine. Bovendien is hun ontgiftingcapaciteit minder.
    Bij het ouder worden (boven de 60 jaar) neemt de ontgiftingscapaciteit van lever en nieren af. Hierdoor kunnen al lagere dosis coumarine een negatief effect hebben op de gezondheid.
    Veel medicijnen beďnvloeden de leverontgifting en kunnen hiermee de afbraak van coumarine en de omzetting in giftige stoffen beďnvloeden.

Kortom: Kaneel? Gebruik het gerust, maar wel bewust!

Literatuur en links:

Wilt U meer weten over leverontgifting en het versterken van de lever met de juiste voeding? Zie verder ook het boek Energieherstelplan.

Links:
http://www.voedingscentrum.nl/nl/eten-veiligheid/schadelijke-stoffen/natuurlijke-gifstoffen/in-kruiden/coumarine-(in-kaneel).aspx

www.vwa.nl/cdlpub/servlet/CDLServlet?p_file_id=29397

http://www.efsa.eu.int/science/afc/afc_opinions/726_en.html met hierin Standpunt van de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) over coumarine

Referenties:
1. Cok et al, ‘Determination of coumarin metabolism in Turkish population’, Hum Exp Toxicol 20(4): 179-184 2001
2. Van Driel et al, ‘Growth until puberty after in utero exposure to coumarins’, Am J Med Genet 95(5): 438-443, 2000
3. Ford et al ‘The in vivo dermal absorption and metabolism of [4-14C] coumarin by rats and by human volunteers under simulated conditions of use in fragrances’, Food Chem Toxicol 39(2): 153-162, 2001
4. Lake ‘Coumarin metabolism, toxicity and carcinogenicity: relevance for human risk assessment’ Food Chem Toxicol 37(4): 423-453, 1999
5. Sproll, C. Et al, 2008. HPLC analysis and safety assessment of coumarin in foods. Food Chemistry 109: 462-469.
6. Wesseling et al, ‘Coumarins during pregnancy: long-term effects on growth and development of school-age children)’, Thromb Haemost 85(4): 609-613, 2001